Türkçe'deki En Kapsamlı Saç Sözlüğü - Saç ve Saç Ekimi Terimleri

Alopesi: Tıp dilinde saç dökülmesine verilen ad.
Androgenetik Alopesi: Erkek tipi saç dökülmesi ya da erkek tipi kellik adı da verilen en sık görülen saç dökülmesi şekli. Dehidrotestosteron adı verilen hormon tarafından tetiklenen ve erkeklerde (bazen kadınlarda da) saç foliküllerinin zamanla incelmesine hatta tamamen kaybına yol açabilen ırsi durum. Ergenlikten itibaren herhangi bir yaşta, saç çizgisinin geriye çekilmesi ve tepedeki saçın incelmesi/dökülmesi ile başlayabilen bu durum, tepe kısmının tamamen kelleşmesine de yol açabilir. Kafanın yan taraflarındaki ve arkasındaki saçlar genel olarak erkek tipi saç dökülmesinden etkilenmezler.
Foliküler Ünite Ekstraksiyonu (FUE): Her bir foliküler ünitenin tek tek, çevre dokulara zarar vermeden, özel aletlerle çıkarılması yöntemi. Deriyi keserek şerit çıkarılmadan ve dikiş atılmadan gerçekleştirilen bir saç ekim tekniğidir. Saç köklerinin zarar görmeden çıkarılabilmesi için çapı 1mm veya daha küçük punçlar kullanılmaktadır. Kesme, dikme gibi işlemler olmadığından greftlerin çıkarıldığı yerlerde oluşan minicik yara kabukları dışında bu yöntemden belirgin bir iz kalmaz. Dünyada ilk kez 2003 yılında uygulanmış, yeni bir tekniktir. Nakil için sırt, göğüs, koltukaltı, bıyık, sakal, vb., vücudun diğer kıllı alanları da kullanılabilir.
Foliküler Ünite Transplantasyonu (FUT): Ensenin üzerindeki bölgeden şerit şeklinde bir saçlı derinin çıkartılarak bu deri şeridindeki saç köklerinin bir ila üçlü gruplara bölünüp, saçsız alanlara nakledilme yöntemidir.
Foliküler Ünite Grefti: Tek bir foliküler ünite'den oluşan bir greft.
Foliküler Ünite Mikro-Greftleme: Çok sayıda foliküler ünitenin donör bölgeden çıkartılarak (genelde uzun bir şerit veya elips şeklinde) ardından mikroskop altında birer foliküler ünite içeren greftlere ayrılması yöntemi.
Greftleme: Dökülmeye dirençli saç barındıran deri parçalarının donör bölgeden çıkarılarak saçsız ya da seyrek saçlı bölgeye nakledilmesi için yepılen çeşitli işlemler. Bu uygulamaların en gözde olanları mikrogreftleme (1-2 saç) ve minigreftleme'dir (3-8 saç).
Lazer Tarağı: Düşük lazer üreten ve elde kullanılan ilk lazerli alettir. Lazer fototerapinin etkisiyle hücre fonksiyonlarını olumlu etkileyerek 8-12 hafta içerisinde saçları kalınlaştırdığı ve daha sağlıklı görünüm kazandırdığı biliniyor.
Kadın Tipi Saç Dökülmesi: Kadınlarda saç çizgisinin gerisindeki saçların incelmesi ya da dökülmesiyle kendini gösteren ırsi saç dökülmesine verilen ad.
Kafa Derisinin Küçültülmesi (Scalp Reduction): Başın yanlarındaki ve tepesindeki saçsız bölgeden deri, şerit şeklinde çıkarılarak atılır. Kafa derisinin doğal esnekliği, kesilen bölgenin çevresindeki saçlı deriyi esneterek ve birbirine yaklaştırarak dikilmesini mümkün kılar. Daha çok tepesi açılmış olan ve cilt elastikiyeti fazla olan kişilerde tercih edilir. Yinelenmesi gerekebilir. Alopesi Reduction.
Makro-greft (Plug): Saç ekiminin ilk başladığı yıllarda uygulanan bu yöntemde saç kökleri enseden iri punchlarla (3-5 mm) alınıyordu. Bu şekilde alınan saç gruplarının her biri 10-12 kadar saç kılı içermekteydi. Hiç bir işleme tabi tutulmadan alıcı alana yerleştiriliyordu.
Mikro-greft: Donör bölgeden bir mikropunçla elde edilen veya yuvarlak bir greftten kesilen 1 ya da 2 saçlı greft. Mikrogreftler, genelde bir mikroiğne ya da punç vasıtasıyla kafaderisine açılan deliklere yerleştirilirler.
Mini-greftler: Ya, 3 veya 4 saçtan oluşan (küçük minigreft) ya da 5 veya 6 saçtan oluşan (büyük minigreft) greftler.
Multi-ünite Greftler (MUG): Tek bir greftin içinde 2 ya da daha fazla foliküler ünite barındıran greftler. Bu terim daha eski minigreftlerin yerini aldı. Günümüzde MUG'lar, greft başına 2-6 foliküler ünite kapsıyor.
Yuvarlak Şekilli Greft: Saç ekiminde kullanılan ilk greft tipi. Çok çeşitleri vardır. Değişik boylardaki punçlar vasıtasıyla büyük bir yuvarlak greftte 20 veya daha fazla saç olabilir. Donör bölgeden cerrahi yöntemlerle çıkartılan yuvarlak greft ya olduğu gibi kullanılabilir ya da mikro-, mini- ya da slit greftler için daha küçük parçalara bölünebilir.
Saç Ekonomisi: Yalnızca sınırlı ya da azalan miktarda saç olduğunu ancak saçlar azaldıkça saça duyulan talebin arttığını iddia eden teori :)
Saç Flepleri (Kafa Derisi Rotasyon Flepleri): Başın yanlarındaki ve arkasındaki geniş saçlı bölgeleri başın ön ve orta alanlrına çevirmek. Doku genişleticiyle kullanıldığında daha etkili.
Saç Folikülü: Saç yenileme ameliyetı sırasında donör bölgeden çıkarılarak saçsız bölgeye ekilen bir saç teliyle kökü.
Saç Greftleri: Verici (donör) bölgeden çıkartılarak saçsız bölgeye nakledilmek için hazır olan saç folikülleri. Greftler değişik büyüklüklerde ve şekilde olabilir. Yuvarlak şekilli punç greftler yaklaşık olarak 10-15 saç teli içerir. Daha küçük mini-greftler ise 2-4 saç teli içerir. Saç derisini şekillendirmek amacıyla şeritler halinde yerleştirilen slit greftler yaklaşık 10 saç teli içerir. Strip greftler ise daha uzun ve incedir ve yaklaşık 30-40 saç teli içerir. Her greftteki saç foliküllerinin sayısı kullanılan saç nakil tekniğine göre değişir. Her bir greft tek bir saç folikülü içerebileceği gibi tek bir foliküler ünite, birden fazla foliküler ünite ya da 20 hatta daha da fazla folikül de içerebilir.
Saç Çizgisinin Düzeltilmesi: Geçmişte eski tekniklerle yapılmış, kötü görünen saç ekimlerini düzeltmek için daha yeni, daha hassas greftleme tekniklerinin kullanılması.
Saç Nakli: Donör bölgeden alınan saç foliküllerini saçsız ya da az saçlı bölgeye nakleden cerrahi teknik.
Slit Greft: Doğrudan donör bölgeden elde edilen ya da daha büyük bir yuvarlak greftten ayrılan saç bir skalpelin ucuyla deride açılan bir kesiğe yerleştirilir.
Strip Greft: Slit greftlerden daha uzun ve incedir. Yaklaşık 30-40 saç teli içerir.
* Kaynak: Saç Dökülmesi Rehberi

(International Society of Hair Restoration Surgery)

FUE ile İlgili Sorulara Bir Hastanın Ağzından Yanıtlar

Saç dökülmesinden kaynaklanan sorunlarınıza çare olarak saç nakli yaptırmayı düşünüyorsanız, ilk yapmanız gereken FUE (Foliküler Ünite Saç Ekimi) ve ŞERİT saç nakli yöntemleri arasındaki farkları etraflıca araştırmaktır. Her iki teknik arasında hem fiyat hem de yöntem açısından büyük farklar vardır. Geçmişte her ikisini de uygulatmış bir hastanın ağzından FUE ile ilgili sıkça sorulan sorulara yanıtlar:

FUE'den sonra herhangi bir yara izi kalıyor mu?

Evet, uygulamanın hemen ardından, saçların çıkartıldığı yerlerde 1'er mm'lik minik kabuklar oluşur. 1-2 hafta içinde bu kabukların da kendiliklerinden düşmesiyle yerlerinde kırmızı noktalar kalır. Cildinizin iyileşme kabiliyetine göre bu izlerin rengi zamanla ya açılır, ya tamamen görünmez hale gelebilir ya da kırmızı da kalabilir. Çoğu kez, kalan saçlar nedeniyle hiç farkedilmeyebilir de. Ufak tefek izlerin geçmesi 6 ay sürebilir. Saç ekimi işlemi sırasında donör saçın nereden alınacağına karar verirken bunları mutlaka gözönünde bulundurun. Özellikle bıyık ya da sakal gibi yüz kıllarından nakil yapılması bu nedenle çok önerilmez. Çok az da olsa, FUE’den sonra biraz iz kalacaktır.

Dikkat edilmesi gereken başka riskler var mı?

Verici bölgedeki eski saç yoğunluğuna kıyasla bir seyrelme söz konusu olabilir. Tek bir bölgeden çok saç çıkartılması durumunda yamalı gibi bir görünüm ortaya çıkabilir. Bu nedenle donör bölgeden alınacak saç miktarı kişiye göre değişir. Tipik FUE uygulamasında bu bir sorun olmaz. Ancak mümkün olan en geniş alandan saç alınması daha iyi olacaktır. Donör bölgelerin uygulamadan önce tıraş edilmesi gerekecektir. Enfeksiyon ve saç kökünün içe doğru uzaması gibi durumlara karşı dikkatli olmak gerekir. Saç nakli sırasında donör bölgenin çevresindeki saçlar da kalıcı hasar görebilir, bu da ekilen saç miktarından daha fazla saçın kaybı anlamına gelecektir. Saç nakli operasyonundan sonra saç alınan bölgede hasar gören saçların iyileşmesi için bir ay süreyle Retin-A-a ile birlikte Monoxidil %5 kullanılmasını kuvvetle öneriyorum.

Göğüs kıllarım saçıma kıyasla daha koyu, kısa ve dalgalı, bunlar başımda normal duracak mıdır?

FUE'nin öncülerinden Dr. Ray Woods'un yaptığı deneylerin sonuçlarına göre, verici bölgedeki saç, zaman içinde nakledildiği bölgedeki saçlarla aynı özellikleri taşımaya başlıyor.

FUE'nin diğer saç ekim tekniklerine göre daha pahalı olmasının nedeni nedir?

FUE çok emek ve yüksek uzmanlık gerektiren bir uygulamadır. FUE'de mega-seans öneren her doktora kuşkuyla yaklaşmalısınız. Her bir saç kökünün tek tek yerinden çıkartılması gerekir. Şerit yönteminde tek gereken 500-300 kadar graftın kesilip, teknisyenler tarafından ayrılmasıdır. Tipik bir şerit operasyonu 3-4 saat sürer. Tipik bir FUE operasyonu ise 8-12 saat arasında sürecektir.

Operasyon sırasında anesteziden rahatsızlık duyuluyor mu?

Bunu söylemek hoşuma gitmiyor ama FUE'de anestezi daha acılıydı. Şahsen, bunun nedeni tüm bedenimden saç ve kıl alınmış olmasıydı. Bu harika ama lokal anestezi için tüm vücuduma iğneler yapılması gerekti. Bu gerçekten acı verici olabiliyor ve iğne yerlerinin sızısı 2 sürebiliyor. Neden mi tüm bu acıya katlandım? Çünkü bir kez bu ağrılar geçtikten sonra herşey bitiyor. Rahatsız edici bir gerginlik hissi ya da açılan yaralardan dolayı sinirlerin zarar görmesi diye bir şey yok.

Peki ya operasyondan sonra?

FUE işleminden sonra hastalar genelde herhengi bir ağrı hissetmiyorlar, kendilerini iyi hissediyorlar. Normalde, kişi hemen ertesi gün işine dönebilir. Ancak verici bölgedeki kabuklar ve kızarıklıklar 2 hafta kadar sürecektir. Nakledilen saçların büyük bölümü 1 haftadan 1 aya kadar hızla uzamaya başlayıp, diğer tüm saç nakil yöntemlerinde olduğu gibi dökülecektir. Dökülen bu saçlar, 2 ila 4 aya kadar yeniden uzar. Bu arada şok nedeniyle dökülen bazı saçlar da yeniden çıkmış olur.
Şişmeden dolayı ve lokal anestezi iğnelerinin yapıldığı bölgelerdeki sızıdan dolayı, uygulamadan hemen sonraki bir kaç gece belki uyumadabiraz zorluk çekilebilir. Ard arda bir kaç FUE uygulamasının yapıldığı durumlarda, anestetikten kaynaklanan salin nedeniyle, yüzdeki şişlik oldukça belirgin hale gelebilir. Sonuncu FUE işleminin tamamlanmasından 1-2 gün sonra bu şişlik kaybolacaktır. FUE uygulamalarınızdan sonraki ilk bir kaç gecede uyumanıza yardımcı olması için ağrı kesici qalmanız gerekebilir. 3. gece artık uyumak için onlara ihtiyacım kalmamıştı.

Normal yaşantıma dönmem ne kadar sürecektir?

Başınızın yeniden normal görünmeye başlaması aşağı yukarı 2 hafta sürebilir. Ağırlık kaldırma, vs. gibi sporlar için ben 3 hafta beklemenizi öneririm, ancak doktorunuza mutlaka danışın. Duş almak için 2 hafta (bu süre zarfında bir kap sabunlu sıcak suyla başınızı temizleyin), saç boyamak için 1 ay beklemelisiniz.
Verici bölgedeki yaralar iyileşene kadar kanlı veya enfeksiyonlu bölgeleri temizlemek için sadece Peroksid veya alkol kullanın.
Kabuklar döküldükten sonra yeni greftlerinizin uzamalarına ve donör bölgedeki saçların güçlenmesine yardımcı olmak için, saç ekiminizi takip eden 4 ay boyunca ihtiyaç hissettikçe Aloe vera jeli veya spreyi, gündüzleri Minoxidil %5, geceleri Retin-A ile beraber veya onsuz Xandrox %12.5, geceleri Xandrox'tan sonra da Folligen kullanın.

Kabukların çıkartılması
Bırakın kabuklar kendiliklerinden kuruyup, dökülsünler. Bu aşağı yukarı 2 haftada sürebilir. 2 haftadan sonra kurumuş ve dökülmek üzere kabuklara doğrudan duş tazyiği uygulayabilirsiniz.

Not: Lütfen, burada geçen her konuyu doktorunuza da danışın. Bunlar bir hastanın yanıtlarıdır.

Kaş ve Kirpik Nakli de Saç Nakli Kadar Yaygın

Günümüzde erkek olsun kadın olsun, kirpik veya kaşları kısmen ya da tamamen dökülmüş olan herkes, mikro cerrahi bir saç nakli uygulamasıyla kirpiklerini ya da kaşlarını geri kazanabiliyor. Genelde yalnızca 1 seans süren bu kaş/kirpik nakli işlemi uzman doktorlar tarafından yapılması şartıyla son derece etkili ve güvenilir bir uygulama.

Kadınlarda ve erkeklerde kaş ve kirpik dökülmesinin sebepleri nelerdir?

· Kaza, yanma, vb. gibi fiziksel travma.
· Kaş ve/veya kirpik dökülmesine neden olan sistemik ya da lokal rahatsızlıklar.
· Doğuştan kaynaklanan bazı rahatsızlıklar.
· Kaşlara biçim vermek için yapılan bazı işlemlerin kalıcı hasara yol açması.
· Trichotillomania adı verilen sinirsel rahatsızlık nedeniyle kişinin kendi kaşını, kirpiğini koparması.
· Kemoterapi, radyasyon, ameliyat gibi bazı tıbbi tedavilerin kaş veya kirpik dökülmesine yol açması.
· Bazı kişilerde saç dökülmesine yol açan alopecia areata’nın olası etkilerinden biridir.

Kaş ve/ veya kirpik yenileme işlemi tamamiyle güvenilir midir?

Evet, minimal kesiklerle gerçekleştirilen mikro cerrahi bir işlemdir ve genellikle tek bir seansdan fazlası gerekmez.

Donör saçlar nereden alınmaktadır? İşlem nasıl gerçekleştirilir?

Verici saçlar, tek tek saç kökleri halinde ya başınızdan ya da bacağınızdan alınır. Donör bölgenin genelde, ince saçlı bir bölge olmasına dikkat edilir; ince saç telleri kaşlara nakledilmek için kalın tellerden daha uygudur. Donör saçlar mikro cerrahi yöntemlerle 1’er ya da 2’şer 2’şer nakledilir. Saç tellerinin ya da mikrograftların tek tek yerleştirilmesi doğal bir görünüm sağlanması açısından önemlidir.

Elde edilen sonuç doğal mıdır?

Evet, bunlar sizin doğal uzayan saçlarınız zaten. Pek çok durumda, kendi kaşlarınızdan daha bile biçimli olabiliyorlar.

Kaş veya kirpik naklinin sonuçları ne zaman görülmeye başlanır?

Saç, dönemler halinde uzar, bu nedenle sonuçları hemen görülmez. Kaş veya kirpiğinizdeki yeni kılların uzamaya başlaması 4 ila 6 ayı bulacaktır.

Nakledilen bu yeni kirpikler ya da kaşlar kalıcı mıdır?

Genellikle evet. Bazen, bir kaç yıl sonra bir bakım seansı daha gerebilir ancak bu çok seyrek rastlanan bir durumdur. Bazı kişilerde, graftlar kendi kıvrımlarını oluşturmaya başlayana kadar nakledilen kirpiklere yeva kaşlara biraz biçim vermek gerekeblir.

Ameliyat sonrası herhangi bir sorun yaşanabiliyor mu?

Ameliyat sonrası sorunlar genelde biraz kaşıntı, sızı ya da bazı hastalarda şişmeyle sınırlıdır. Hastalar, nakil yapılan bölgeleri kaşımaktan kendilerini alıkoymalılar, çünkü graftların yerlerini bozabilirler.

"Kirpik nakli, son derece karmaşık ve hassas bir işlem olmasına karşın kirpikleri gürleştirmek için çok güvenli ve etkili bir yoldur. Baştan aldığımız saç köklerini, gözkapağında kirpik bölgesine naklediyoruz. Normalde, tek bir seansta her bir göz kapağına 24 kirpik naklediyoruz. Bir seans da iki saat kadar sürer. Operasyonun tamamen acısız geçmesi için, lokal anesteji jeli ile birlikte (kompüterize enjeksiyon şekli olan) Wand sistemini kullanıyoruz. İyileşme dönemi son derece kısadır. Şişlerin inmesi bir kaç gün sürer. Kirpikler ya hemen ya da 6-12 haftadan sonra uzamaya başlar. Kökler kafa derisinden alındığından bu saçların düzeltilmesi gerekir. Genelde tek bir seans yeterli gelmektedir. Kirpikler çok seyrek ya da çok kısaysa bazen bir kirpik nakli seansı daha gerekebilmektedir."

(Saç Nakli Uzmanı Dr. Alan Baumann’ın Kirpik Nakli ile ilgili yorumu, www.hairsite.com'dan alınmıştır.)